Wstęp :: DOS :: WINDOWS :: LINUX :: UNIX :: BEOS :: OS/2 :: OpenOffice.org  ::  MS Office
SYSTEMY OPERACYJNE

  .: WSTĘP
  .: DOS
  .: WINDOWS
  .: LINUX
  .: UNIX
  .: BEOS
  .: OS/2

PROGRAMY UŻYTKOWE


  .: OpenOffice.org
  .: MS Office


    Darmowe serwery
      SYSTEMY OPERACYJNE
   System operacyjny (OS - Operating System) to środowisko programów tworzących podstawową platformę programową dla działania innych zainstalowanych w systemie aplikacji. Pełni on nadzór nad pracą wszystkich uruchomionych programów, oraz wszystkich urządzeń komputera. Mimo że swoją pracę wykonuje głównie w tle, i sam nie wystarcza jeszcze do tego, by komputer był w pełni funkcjonalnym narzędziem, to bez jego pomocy właściwie nic nie będzie działać. Komputer nie byłby w stanie normalnie się uruchomić, a każdy program musiałby sam troszczyć się o dostęp do twardego dysku lub ekranu. Przyszłość tego typu oprogramowania niewątpliwie należy do systemów 32 i 64 bitowych, których struktura, gwarantuje pełną wielowątkowość i wielozadaniowość, a graficzny interfejs swobodę działania. Zainstalowany w naszym komputerze system operacyjny decyduje o tym, jakie programy można uruchamiać pod jego kontrolą, ma wpływ na bezpieczeństwo umieszczonych danych, umożliwia podłączania do różnych sieci, gdzie nadzoruje podrzędne systemy zainstalowane na osobnych komputerach, gwarantuje kompatybilność z innymi systemami oraz decyduje o łatwości i stabilności działania. Niestety nie ma idealnego systemu, a każdy ma swoje wady i zalety.

Podstawowe zadania przypisywane dzisiejszym systemom operacyjnym to:
zarządzanie zasobami maszyny - system operacyjny optymalizuje wykorzystanie poszczególnych urządzeń wchodzących w skład komputera oraz steruje nimi; specjalne moduły wchodzące w skład systemu operacyjnego (sterowniki) udostępniają aplikacjom jednolity sposób programowania urządzeń (interfejs), dzięki czemu każdy nowy sprzęt będzie współdziałać ze wszystkimi aplikacjami, o ile producent sprzętu przygotuje odpowiedni sterownik;
gromadzenie danych na dyskach i zarządzanie nimi - każdy system operacyjny jest wyposażony w moduł obsługujący system plików; system plików to struktura danych umieszczonych na dysku, która pomaga logicznie uporządkować dane, dzieląc je na pliki i grupując w katalogach;
maszyny wirtualne - system operacyjny udostępnia aplikacji tzw. maszynę wirtualną, czyli uproszczony obraz maszyny, na której pracuje aplikacja; system udostępnia aplikacji szczegóły dotyczące komputera oraz dodatkowe rozszerzenia, które ułatwiają pracę (np. katalog udostępniony przez sieć aplikacja widzi tak samo, jak znajdujący się na lokalnym dysku;; aplikacja korzystająca z takiego katalogu nie zajmuje się obsługą sieci; aby mogła się tam dostać, system operacyjny udaje, że jest to katalog lokalny i udostępnia go aplikacji);
wielozadaniowość - na jednym komputerze może działać wiele aplikacji jednocześnie; każda otrzyma własną maszynę wirtualną i będzie mogła działać tak, jakby była jedyną aplikacją pracującą na komputerze; dzięki temu nie trzeba specjalnie przystosowywać aplikacji, aby mogła "podzielić się" maszyną z innymi (np. przez zwrócenie procesora innej aplikacji);
interakcja z użytkownikiem - tę rolę spełnia zewnętrzna warstwa systemu, nazywana powłoką (shell), która umożliwia użytkownikowi uruchomienie aplikacji; w środowiskach graficznych do tej części systemu zalicza się również standardowe elementy interfejsu wykorzystywane przez aplikacje, np. standardowe okienka dialogowe, kontrolki, itd.;
komunikacja z innymi maszynami - to jeden z najważniejszych elementów systemu; dzięki modułom obsługującym sieć mamy dostęp zarówno do Internetu, jak i do dysków komputera stojącego na sąsiednim biurku lub do drukarki sieciowej.

Najważniejsze cechy, jakie decydują o użyteczności systemu operacyjnego:
- łatwość instalacji i użytkowania systemu;
- koegzystencja z innymi systemami tzn., możliwość czytania i zapisywania danych na partycjach innych systemów oraz współpraca i wymiana danych pomiędzy komputerami w sieci lokalnej i w Internecie;
- zgodność sprzętowa (możliwość instalacji na konkretnym komputerze utrudnia czasem brak odpowiednich sterowników do określonych urządzeń);
- wymiana danych tzn. możliwość czytania i wymiany dokumentów między różnymi aplikacjami przystosowanymi do różnych systemów;
- przystosowanie do pracy w Internecie tzn. możliwości i wygoda w przeglądaniu witryn, wymiany protokołów Internetowych, itp.;
- cena;
- ilość aplikacji działającej na danym systemie tzn.. nawet najlepiej działający system będzie niewiele wart, jeśli nie będzie posiadał bogatego oprogramowania przystosowanego na swoją platformę;
- lokalizacja (możliwość porozumiewania się z systemem w narodowym języku);

Systemy operacyjne możemy podzielić ze względu na:
» sposób komunikacji z użytkownikiem rozróżniamy:
- systemy tekstowe - komunikujące się za pomocą wydawanych z linii poleceń komend (CP/M, DOS);
- systemy graficzne - komunikujące się za pomocą graficznych okienek i symboli (ikon); obsługa komputera polega na manipulowaniu, za pomocą kursora myszy lub klawiszami, symbolami, które odpowiadają określonym zadaniom (Windows, MacOS i inne);
» architekturę systemu rozróżniamy:
- monolityczne - o najprostszej strukturze i jednozadaniowe, czyli gdy system może jednocześnie wykonywać tylko jedno zadanie;
- warstwowe - o hierarchicznej strukturze poleceń systemowych; system może już wykonywać w tym samym czasie kilka poleceń (np. nadzorować proces drukowania w czasie edycji tekstu w programie);
- klient/serwer - o bardzo rozbudowanej strukturze, gdzie pełnią nadzór nad podrzędnymi systemami zainstalowanymi w poszczególnych komputerach sieci; aplikacje postrzegane są przez system operacyjny jako "klienci" dostarczających im swoich usług serwerów; "klienci" komunikują się z serwerami poprzez jądro systemu a każdy serwer pracuje we własnej, wydzielonej i chronionej przestrzeni adresowej pamięci operacyjnej, dobrze odizolowany od innych procesów; systemy typu klient/serwer rozporządzają i wykonują zadania na trzy sposoby:
1 - wszystkie aplikacje wykonywane są przez serwer, a wyniki wyświetlane na ekranie "klienta";
2 - serwer dostarcza danych dla aplikacji uruchamianych na komputerze "klienta";
3 - wszystkie komputery współpracują ze sobą jak równy z równym (peer to peer), korzystając wzajemnie ze swoich zasobów


 

 

 

© by Andrzej Kołodziejczyk and Piotr Chojnacki